vlees eten en ziektes

Vaak wordt het eten van vlees veelvuldig in verband gebracht met diverse ziektes. Al onze welvaartsziektes hebben echter een veel gecompliceerdere achtergrond dan het enkel eten van een stukje vlees.

Darmkanker

Vaak wordt gezegd dat het eten van vlees darmkanker in de hand werkt. Inderdaad wordt bewerkt vlees in verband gebracht met kanker. Echter gaat dit wel om het eten van grotere hoeveelheden bewerkt vlees. Tevens blijkt dat mensen die veel vlees eten vaak op meerdere punten slechter leven. Roken, weinig lichaamsbeweging, alcohol nuttigen etc. Onderzoekers zijn er nog niet over uit wat nu aan welk kenmerk is toe te voegen. Ook zaken als overgewicht en weinig beweging werken mee aan de kans op darmkanker. Over bewerkt vlees zoals de frikandel zijn ze redelijk eensgezind, dit geeft een lichte stijging op de kans op darmkanker. Rood vlees is echter nog niet duidelijk en wetenschappers durven ook hier nog geen uitspraak over te doen. Wanneer we kijken naar Nederland, dan krijgen van elke honderd Nederlanders er uiteindelijk 6 darmkanker. Wanneer we alle bewerkt vlees weg zouden doen, krijgt over een aantal jaar nog steeds 5 mensen per 100 darmkanker. Anders gezegd. De kans om nooit darmkanker te krijgen wanneer je bewerkt vlees eet is 94%, de kans om nooit darmkanker te krijgen zonder vlees is 95%. De kans dat je kanker krijgt door het eten van vlees is dus zeer minimaal en heeft met veel meer zaken binnen en buiten je voedingspatroon als oorzaken.

Obesitas en Diabetes type 2

Ook obesitas wordt veelvuldig in verband gebracht met het eten van vlees. Obesitas is een echte welvaartsziekte. Vroeger was ons lichaam zo ingesteld dat we vetten goed konden opslaan voor tijden van schaarste. Echter tegenwoordig kennen we geen schaarste meer, maar is ons lichaam nog steeds ingesteld op de mogelijkheid tot schaarste. Hierdoor slaan we vetten makkelijk op. Er zijn een aantal oorzaken te benoemen voor obesitas: genetica, verkeerde voeding, overmatige voeding, weinig lichaamsbeweging, diverse aandoeningen zoals schildklierafwijkingen, alcohol, medicatie, psychosociale en emotionele factoren. 

Wanneer we de oorzaken bekijken kunnen we eigenlijk direct stellen dat obesitas vaak een combinatie is van diverse factoren. Er is een enkel geval bekend waarbij maar 1 van de factoren een rol speelt. Wanneer we de oorzaken waar we niks aan kunnen doen buiten beschouwing laten (ziekte, medicatie waardoor we dikker worden, en psychosociale en emotionele over eten) zien we het volgende; Ons leven en onze maatschappij is tegenwoordig veel ingesteld op snel en makkelijk. We maken minder tijd voor verse groenten en een gezonde maaltijd, eten meer voorverpakte en ingeblikte voedingsmiddelen. Ook is ons leven veel passiever geworden door de komst van tv, computers, smartphones en veel minder zware lichamelijke arbeid. We hebben te weinig lichaamsbeweging. We consumeren in een veel hogere mate suikers, frisdranken en voorverpakte middelen met allerlei toevoeging van onnatuurlijke producten. Met de gemiddelde snackbar om de hoek, en de automaat met ongezonde snoep en chips op het werk, maakt het je ook nog eens veel makkelijker om aan je ongezonde snackgewoonte te voldoen. Je raakt hierdoor in een negatieve spiraal en zonder de juiste steun en hulp in je omgeving is dit lastig te doorbreken. We kunnen dus zeker stellen dat enkel vlees niet de oorzaak is van obesitas, maar dat het vaak de gehele leefomstandigheden en voedingspatroon betreft wat de oorzaak is van obesitas. Dit in beschouwing nemende is dit ook juist een trigger voor diabetes type 2. Ook diabetes 2 kent zijn factoren in ongezonde leefgewoontes, overgewicht, roken en erfelijkheid.

Hart- en vaatziektes, bloeddruk en cholesterol

Ook hier geldt eigenlijk weer hetzelfde verhaal. Het gaat ook hier meestal om een totale ongezonde levensstijl. Voeding met teveel zouten, natrium en vooral transvetten (chips, frituur, koekjes en gebak, vette vis wordt wel aangeraden), weinig beweging, roken en stress zijn belangrijke indicatoren voor hart- en vaatziektes. We eten teveel zout, wat onze bloeddruk aanzienlijk kan verhogen, vaak in combinatie met stressfactoren. We eten teveel verzadigde vetzuren, we bewegen te weinig en roken teveel. Dit kan onze bloeddruk beduidend verhogen alsmede ons cholesterol en uiteindelijk dus hart en vaatziektes in de hand werken. Vet heeft altijd een een beetje een negatieve klank. Toch hebben we vetten nodig voor diverse processen in ons leven. De meeste voedingsmiddelen bestaan uit een combinatie van verzadigde en onverzadigde vetzuren. Het minderen van volvette producten zoals koek, gebak, chips, volle melkproducten, vet vlees, kokosvet en palmolie en vervangen voor vette vis, minder vette melkproducten, zoals een halfvolle of magere melkproducten, mager vlees en vloeibare botersoorten leveren al enorm veel verschil op. Ook hier geldt wederom dat meerdere factoren een rol spelen.

Nierstenen

Het laatste waar we het vandaag over willen hebben zijn nierstenen. Ook deze worden vaak als argument gebruikt. De oorzaken van nierstenen zijn nog niet helemaal duidelijk men denkt in de richting van een aantal zaken; te weinig drinken, overmatig zweten, de aanwezigheid van bepaalde zouten in het lichaam, gebruik van bepaalde geneesmiddelen, urineweginfecties, overgewicht en het eten van teveel eiwitten. Ook hier ligt de nadruk weer op een te hoge consumptie van bepaalde voedingstoffen. Vanwege het feit dat ook onderzoek nog niet heeft uitgewezen wat de oorzaken precies zijn, kunnen ook wij hierover nog niet verder uitweiden. 

Conclusie

Ook hier zien we dat de consumptie van vlees, vis of zuivel niet direct leidt tot het krijgen van bepaalde ziektes. Overconsumptie en teveel verkeerde voedingsmiddelen of te eenzijdig eten in combinatie met andere slechte leefgewoontes kunnen wel een oorzaak zijn tot ziektes. Ook mogen we hier de genetische aanleg en ziektes of medicatie niet vergeten. Dus zeker in een gevarieerd en gezond voedingspatroon en levensstijl kan een stukje vlees of vis geen kwaad.

bronnen:

https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/nierstenen/item32937
https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/onverzadigd-vet.aspx
https://www.hartwachtlijst.nl/oorzaken/
https://www.jasperalblas.nl/zeg-vaarwel-tegen-ongezonde-eetgewoonten/
https://www.centrumovergewicht.be/oorzaken_en_gevolgen_van_obesitas.html

https://www.vlees.nl/themas/vlees-gezondheid/overgewicht/

https://www.nrc.nl/nieuws/2015/10/29/lees-dit-alleen-als-je-toch-al-gezond-leeft-1550770-a1394377